ریتم چیست؟ انواع ریتم ساده، ترکیبی و لنگ {32 فیلم آموزشی + مثال} میزان نما یا کسر میزان چیست؟

ریتم چیست؟ میزان نما چیست؟ انواع ریتم در موسیقی با ذکر مثال

32 فیلم آموزشی ریتم ها از اساتید مختلف سایت Dordo

[ریتم های ساده، ترکیبی و لنگ]

---

🎶 ریتم چیست؟

ریتم یعنی نظمِ زمانیِ صداها و سکوت‌ها در موسیقی.

به زبان خیلی ساده‌تر: ریتم مشخص می‌کند کِی صدا می‌آید، کِی نمی‌آید، و هر صدا چقدر طول می‌کشد.

---

🥁 ریتم از چه چیزهایی ساخته می‌شود؟

1️⃣ ضرب (Beat):

ضرب مثل تیک‌تاک ساعت است. منظم، پشت‌سرهم، پایه‌ی همه‌چیز!

1 – 2 – 3 – 4 – 1 – 2 – 3 – 4

2️⃣ کِشش (Duration):

مدت‌زمان هر صدا چقدر باشد. از نظر کِشش زمانی، یک نُت از نُت دیگر ممکن است کوتاه تر یا طولانی تر باشد.

3️⃣ سکوت (Rest):

ریتم فقط صدا نیست بلکه سکوت هم جزو ریتم است. گاهی لازم است به عنوان مثال: به اندازه یک نُت گِرد سکوت کنیم.

4️⃣ الگوی تکرارشونده:

وقتی این ضرب‌ها و کشش‌ها الگو می‌سازند، می‌شود ریتم.

---

ارزش زمانی نُت ها چگونه است؟

• نُت گِرد در واقع در راس هرم زمانی نُت ها قرار می گیرد و ارزش زمانی بقیه نُت ها بر اساس نُت گِرد محاسبه می شود.
• نُت سفید یک دوم (1/2) نُت گِرد،
• نُت سیاه یک چهارم (1/4) نُت گِرد،
• نُت چنگ می شود یک هشتم (1/8) نُت گِرد،
• نُت دولاچنگ و سه لا چنگ هم به ترتیب می شوند یک شانزدهم (1/16) نُت گِرد و یک سی و دوم (1/32) نُت گِرد.

▶️فیلم توضیحات مدرس دف آموزشگاه در مورد جدول باینری ارزش زمانی نت های موسیقی:

 

↗️لینک تمامی ویدئو های رایگان ⇐🔗آموزش تصویری دف🔗⇒

 

▶️فیلم توضیحات مدرس تنبک آموزشگاه مجازی Dordo در مورد ارزش زمانی نت ها:

 

🧷لینک 10 ساعت آموزش تنبک سایت Dordo🧷

 

---

میزان نما یا کسر میزان چیست و در موسیقی چه کاربردی دارد؟

🔹 کسر میزان یا همان میزان نما تشکیل شده از دو عدد که همیشه در سمت چپ خط حامل و ابتدای قطعه نوشته می شود. یک عدد در بالا و یک عدد در پایین آن. عدد بالا مشخص میکند که در هر میزان این قطعه، چند ضرب داریم. مثلا اگر عدد بالایی عدد 3 را نشان دهد میگوییم یک ریتم سه ضربی است.

🔹عدد پایین کشش هر ضرب را مشخص میکند. مثلا اگر عدد بالایی 3 باشد و عدد پایینی 4 یعنی ریتمی سه ضربی داریم که هر ضرب آن معادل کشش یک نت سیاه است. در قسمت اول کامل در مورد کشش نت ها صحبت کردیم و گفتیم نت گرد اگر برابر با 1 باشد.

 

 

↗️لینک 22 ویدئو ⇐🔗آموزش رایگان سنتور🔗⇒

 

 

 

🔹چند مثال ساده از میزان نمای 4/4 ( تئوری + اجرا روی ساز و خوانش با مترونوم) برگرفته از آموزش های سه تار استاد سارا عبدالهی:

 

↗️لینک 15 ویدئو رایگان ⇐🔗آموزش سه تار مقدماتی🔗⇒

---

معادل نُت ها در موسیقی یعنی چه؟

🔹یعنی میتوانیم معادل مثلا کشش نت گرد را نیز در میزان قرار دهیم؛ حتما قرار نیست یک نت گرد قرار دهیم. میتوانیم معادل آن را نیز قرار دهیم. یعنی مثلا دو تا نت سفید به جای یک نت گرد بگذاریم. چون هر نت سفید نصف نت گرد است. پس می توانم به جای یک نت گرد، از دو نت سفید استفاده کنم و یا مثلا به جای یک نت گرد می توانم 16 عدد دولاچنگ قرار دهم. چون هر دولاچنگ یک شانزدهم نت گرد است.

🔹پس شناسه ی رقمی هر نت را ابتدا باید حفظ کنیم. نت گرد می شود 1، نت سفید می شود 2، نت سیاه می شود 4، نت چنگ 8، نت دولاچنگ 16 حالا که این اعداد را حفظ کردیم باید یادمان باشد که عدد پایینی در میزان نما هر کدام از این اعداد بالا باشد، می شود کشش هر ضرب در میزان.

🔹در مثال بالا ما ریتم 3/4 را به عنوان نمونه گفتیم. گفتیم عدد 3 در بالای خط میزان یعنی ریتمی سه ضربی، عدد 4 که در پایین قرار دارد، می شود شناسه ی نت سیاه که گفتیم عدد 4 است. پس ریتمی سه ضربی داریم که هر ضرب آن معادل یک نت سیاه است. حال اگر 2/4 داشتیم یعنی چه؟ یعنی ریتمی دو ضربی که هر ضرب آن معادل یک نت سیاه است.

 

↗️لینک 47 ویدئو رایگان ⇐🔗آموزش خوانندگی مبتدی🔗⇒

---

✅ریتم های ساده در موسیقی:

 

🔹متر های ساده نظیر 2/4، 3/4، 4/4، هستند که در هر میزانِ آنها 2 نت سیاه، سه نت سیاه و چهار نت سیاه یا معادل اینها وجود دارد. وقتی می گوییم معادل یعنی منظور این است که به جای دو تا نت سیاه من میتوانم 8 عدد دولاچنگ قرار دهم. می دانم که هر 4 دولاچنگ می شود یه سیاه. پس به جای دو تا سیاه میتوانم 8 تا دولاچنگ قرار دهم. خب به این ها معادل می گوییم.

آموزش ریتم 2/4:

🔹در واقع 2/4 ریتمی دو ضربی است که هر ضرب آن یک سیاه یا معادل یک سیاه است.

در تصویر زیر دو میزان از ریتم 2/4 یک قطعه ی تنبک را قرار دادیم:

🔹در میزان اول 4 نت چنگ داریم که دوتا دوتا بهم وصل شده اند. میدانیم که هر کدام از این دو چنگ برابر با یک نت سیاه است. پس چون میزان نمای من عدد 2/4 را نشان می دهد باید در هر میزانم دو نت سیاه یا معادل دو نت سیاه داشته باشم. در عکس دو نت سیاه ندارم، به جایش 4 نت چنگ دارم که می شود معادل دو نت سیاه.

🔹میزان دوم نیز مانند میزان اول 4 نت چنگ داریم که دو تا دوتا به هم وصل شده اند. پس میزان 2/4 یعنی سهمیه هر میزان باید دو نت سیاه باشد نه بیشتر و نه کمتر. اگر به جای دو نت سیاه، سه نت سیاه داشتیم در اینصورت دستور میزان نما را درست رعایت نکرده بودیم.

 

{درک درست میزان نما زمانی حاصل می شود که زمان بندی هر نُت را نسبت به هم متمایز کنیم!}

آموزش ریتم 4/4:

🔹وقتی میزان نما 4/4 هست یعنی سهمیه هر میزان در واقع اینبار 4 نت سیاه است. نباید بشود 5 نت سیاه یا سه نت سیاه. باید همه میزان ها از نظر کشش زمانی مساوی باشند. مثلا اگر هر نت سیاه را یک ثانیه برایش زمان در نظر بگیریم. باید هر میزان 4/4 چهار ثانیه زمان برایش صرف شود.

🔹میزان دوم نیز 4 ثانیه میزان سوم نیز 4 ثانیه و همینطور تا آخر. حالا اگر به جای هر سیاه دو عدد چنگ قرار دهیم پس در متر 4/4 باید در هر میزان 8 نت چنگ (معادل 4 سیاه یک ثانیه ای یعنی 4 ثانیه) قرار دهیم و برای شمارش هشت چنگ باید بگوییم:

[ یک وَ – دو وَ – سه وَ – چهار وَ ]

🔹در واقع اگر هر ضرب سیاه، یک ثانیه طول بکشد، در این صورت هر چنگ باید نیم ثانیه به طول انجامد. (8 تا نیم ثانیه ای در ریتم 4/4)

🔹مثال: (مشاهده فیلم زیر)

🔹حال اگر هر یک از چنگ هارا نیز به دو تیکه مساوی تقسیم کنیم در این صورت به جای 8 چنگ، 16 دولاچنگ در هر میزان 4/4 خواهیم داشت. (هر ضربِ یک ثانیه ای تقسیم به چهار شود)

🔹یعنی شمارش به صورت: [ یک اُ وَ اُ – دو اُ وَ اُ – سه اُ وَ اُ – چهار اُ وَ اُ ] می باشد.

 

🔹مانند نمونه فیلم کاخن زیر:

 

🔹حالا در این 4 ثانیه ممکن است یک نت بزنی مثلا یک نت گرد بگذاری. از آنجایی که هر نت گرد برابر با 4 نت سیاه است پس من میتوانم به جای 4 نت سیاه، یک نت گرد قرار دهم. یا به جای 4 نت سیاه، می توانم در یکی از میزان هایم بیایم و دو نت سفید قرار دهم.

🔹چرا؟ چون هر نت سفید می شود دو نت سیاه. پس اگر دو نت سفید در یک میزان 4/4 داشته باشم پس باید برای هر نت سفید دو ثانیه مثلا صبر کنم که بشود دو تا نت سفید دوثانیه ای. اگر 4 نت سیاه داشتم می شد 4 نت سیاه و هر نت سیاه یک ثانیه کشش داشته باشد.

---

✅ریتم های ترکیبی در موسیقی:

🔹ریتم ترکیبی ها نظیر: 6 ضربی، 9 ضربی، 12 ضربی، 15 ضربی و 18 ضربی وجود دارند که هر ضرب این ها یک نُت چنگ است. هر سه ضرب در متر های ترکیبی معادل یک سیاه نقطه دار است که یعنی می شود سه تا چنگ. به عنوان مثال: ریتم 6/8 از دو دسته ی سه تایی یا دو سیاه نقطه دار در هر میزان تشکیل شده است.

آموزش ریتم 6/8:

🔹6/8 یعنی ریتمی 6 ضربی که هر ضرب آن معادل یک نت چنگ است. چرا چنگ؟ چون عدد 8، نماد و شناسه ی نت چنگ است؛ به این نوع ریتم ها ترکیبی می گویند.

 

آموزش ریتم 9/8:

🔹ریتم 9/8 هم از سه دسته ی سه تایی تشکیل شده یعنی سه تا دسته که در هر دسته سه عدد چنگ یا معادل آن یک سیاه نقطه دار قرار دارد.

آموزش ریتم 12/8:

🔹ریتم 12/8 هم یعنی ریتمی 12 ضربی که دارای 4 دسته ی سه تایی چنگ، یا 4 دسته ی سیاه نقطه دار است.

---

✅ریتم های لَنگ در موسیقی:

 

🔹متر های لَنگ نه ساده هستند و نه ترکیبی. در واقع متر های لَنگ از میزان هایی با دسته های نامساوی تشکیل شده اند؛ یعنی چه؟ در ریتم های ساده و ترکیبی تمام میزان ها از نظر ارزش زمانی مساوی بودند. یعنی میزان یک اگر 4 نت سیاه بود. میزان دوم هم 4 نت سیاه یا معادل 4 نت سیاه بود.

🔹در میزان های ترکیبی هم اگر دو تا سیاه نقطه دار در میزان یک داشتیم، در میزان دوم و باقی میزان ها نیز دو سیاه نقطه دار یا معادل دو سیاه نقطه دار داشتیم. پس نتیجه می گیریم که در میزان های ساده و ترکیبی، هر میزان با میزان های بعد (از نظر کشش زمانی )کاملا برابر بودند.

🔹در میزان های لَنگ نیز در واقع تمام میزان ها باهم برابرند؛ ولی چون تعداد ضرب های هر میزان از اعدادی مثل 5 یا 7 تشکیل شده اند، نمی توان آن ها را به دو دسته یا سه دسته مساوی تقسیم کرد. مثلا در 2/4 می توانستیم هر میزان را به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم هر کدام می شد یک سیاه یا مثلا در 6/8 می گفتیم میتوانیم در هر میزان دو دسته داشته باشیم که هر دسته یک سیاه نقطه دار یا معادل سیاه نقطه دار قرار دهیم؛ اما در میزان های لنگ تقسیم بندی های نامساوی داریم.

---

ریتم 5/4 در موسیقی (ریتم لَنگ):

🔹متر 5/4 را در نظر بگیرید؛ یعنی ریتمی 5 ضربی که هر ضرب آن معادل یک نت سیاه است؛ اما چون در هر میزان باید 5 نت سیاه داشته باشیم و 5 عددی است که به دو دسته یا سه دسته مساوی تقسیم نمی شود و دیگر نمی توانیم عدد 5 را تقسیم بر 2 کنیم، پس دو دسته نامتوازن داریم که در دسته ی اول 2 ضرب و در دسته ی دوم سه ضرب باید نواخته شود و این تا آخرین میزان آن قطعه باید به همین شکل ادامه یابد.

🔹به این صورت که ضرب اول محکم، ضرب سوم نیز قوی تر. که شمارش 5/4 در این مدل می شود (یک دو) (یک دو سه) حال اگر بخواهیم می توانیم جای این دسته ها را عوض کنیم یعنی در دسته ی اول سه سیاه و در دسته دوم دو سیاه قرار دهیم که می شود (یک دو سه) (یک دو)

---

متر 7/4 در موسیقی (ریتم لَنگ):

🔹متر 7/4 متری است هفت ضربی که هر ضرب آن یک نت سیاه است. خب باز هم عدد 7 عددی نیست که بتوانیم به سه یا دو دسته تقسیمش کنیم پس دسته هایمان در هر میزان نامتوازن خواهد بود و 7/4 یک ریتم لنگ محسوب می شود.

🔹مثلا می توانیم سه دسته درست کنیم دسته اول دو نت سیاه دسته دوم دوباره دو نت سیاه و دسته سوم سه نت سیاه که می شود (یک دو) (یک دو) (یک دو سه) یا مثلا (یک دو سه) (یک دو) (یک دو) حتی می توانیم به صورت (یک دو) (یک دو سه) (یک دو) نیز این 7 ضرب را دسته بندی کنیم.

نکات بسیار مهم:

1. هر گاه یک نتی را به دلیل خاصی بخواهیم محکم تر بنوازیم در واقع به آن نُت، تاکید داشتیم و از روی نیت خاصی آن را محکم تر نواختیم. به این حرکت آکسان (تأکید) گذاری می گویند که باعث می شود یک نت را برجسته تر و با تاکید بیشتری اجرا کنیم. برای متر های لنگ باید ضرب اول هر دسته را کمی محکمتر بنوازیم تا این دسته های نامتوازن از هم تفکیک شوند.
2. اگر شدت ضربات را برای ضرب اول هر دسته بیشتر نکنیم در نتیجه هرگز ریتمی که مینوازیم لنگ به گوش نمیرسد که این اشتباه است و باعث می شود نتوانیم هر دسته را به شکل تفکیک شده بشنویم ما در واقع قصد داریم به شنونده بفهمانیم که این یک ریتم نامتوازن است.
3. این خصلت جذاب ریتم لَنگ است که باید با آکسان گذاری نشان دهیم هر کدام از دسته ها باهم برابر نیستند. وقتی شدت تمام 5 ضرب یا هفت ضرب به یک شکل و اندازه باشد لَنگ بودن ریتم را زیر سوال برده ایم و شنونده تفکیک دسته ها را حس نخواهد کرد. ولی وقتی اولین ضربِ هر دسته را محکم تر بزنیم دسته ها به وضوح از هم تفکیک می شوند.
4. شاید در اوایلِ آموزش موسیقی تشخیص ریتم ساده، ترکیبی و لَنگ از یکدیگر کمی سخت باشد اما با گذشت زمان و اجرای قطعات مختلف در متر های گوناگون، این مهارت بهتر و بهتر می شود.
5. به شما در یادگیری ریتم ها تبریک می گیم. اگه یکی یه روز از شما بپرسه ریتم چیست؟ می تونید به راحتی بهش توضیح بدید و اون شخص رو با انواع ریتم ها از نظر تئوریک آشنا کنید. فقط می مونه از نظر عملی [نوازندگی یا خوانندگی] که قدم بعدی شماست و می تونید از پکیج های آموزشی ما استفاده کنید.

---

🔹برای مشاوره و پرسش سوال روی شماره های زیر کلیک کنید:👇

09387455448 📞عارف نیا

09378957738 📞علیزاده

🔹پیج اینستاگرام:

dordo_ir

---

🔗صفحه اصلی گوگل

🔗لینک بازگشت به صفحه اصلی سایت

🔗صفحه آپارات ما

🔗پیج اینستاگرام موسسه