آشنایی کامل با ساز دف

آشنایی کامل با ساز دف

آشنایی کامل با ساز دف

 

آموزش گیتار آموزش تنبک آموزش دف آموزش بیت باکس

معنای لغوی دف:

در لغت نامه دهخدا چنین آمده است که: ” ] دَ ] (اِ) چنبری که پوستی بر آن کشند و قوالان نوازند. (لغت محلی شوشتر، نسخه ٔ خطی ). چنبری باشد که پوستی بر آن چسبانند و قوالان نوازند. (از برهان ). نام ساز معروف. (غیاث ) (آنندراج ). طبل و دهل و طبل یک پوسته و تبوراک. (ناظم الاطباء). سازی که اساساً عبارتست از قابی که بر یک طرف وگاه دو طرفش پوست کشیده شده است و با زدن یا کشیدن انگشتان بر آن و در صورتی که مثلاً دارای زنگ باشد باتکان دادن نواخته میشود. “

در فرهنگ فارسی چنین آمده است که: ” یکی از آلات موسیقی که دارای چنبروچوبی وپوست نازک، است وباسرانگشتان نواخته میشوددایره، باتره ( اسم ) چنبریست که پوستی بر آن چسبانند و قوالان آنرا با انگشت نوازند .
پهلو از هر چیز یا کناره آن.  “

در فرهنگ معین چنین آمده است که:”  (دَ فّ) [ معر. ] (اِ.) یکی از سازهای ضربی .، ~ کسی را تر کردن کنایه از: ۱ – بی اثر کردن کار کسی . ۲ – رسوا ساختن. “

در فرهنگ فارسی عمید چنین آمده است که: ” دَف، یکی از سازهای کوبه ای در موسیقی ایرانی است که شامل حلقه ای چوبی است که پوست نازکی بر آن کشیده اند و با ضربه های انگشت می نوازند. این ساز از سازهای ضربی ایرانی شبیه به دایره ولی بزرگ تر از آن و با صدای بم تر است. “

در دانش‌نامه آزاد فارسی عمید چنین آمده است که: ” از سازهای کوبه ای دارای پوست یک طرفه(ممبرانوفون های یک طرفه). جزو سازهای خانوادۀ دایره است. این ساز، از لحاظ ابعاد و شیوۀ استفاده، با دیگر سازهای خانوادۀ دایره متفاوت است. دف متشکل است از قابی دایره شکل و چوبی که بر یک طرف آن پوست کشیده می شود. در جدارۀ داخلی قاب و دورتادور آن زنجیرهایی با سه ردیف حلقۀ فلزی نصب می شود. “

 

تعریف ساز دف (ساز دف چیست؟):

ساز دف ساز معروفی از خانواده سازهای کوبه‌ای و پوستی می‌باشد که قدمت بسیار زیاد و هم چنین شهرت جهانی دارد. شاکله و اسکلت اصلی دف را قاب دف می گویند که از جنس چوب بوده و پوست روی آن سوار می‌شود. هم‌چنین این ساز از خانواده سازهای کوبه‌ای یک طرف باز می باشد به این معنی که فقط یک سمت آن (با پوست و یا طلق) پوشیده شده و سمت دیگر آن باز است.

 

تاریخچه دف:

روایات مختلف قدمت دف را به دوران حضرت سلیمان برمی‌گردانند و اینگونه توصیف شده است که ساز دف اولین بار در شب عروسی حضرت سلیمان و بلقیس نواخته شده است. هم چنین در روایات و کتب تاریخی نوشته شده است که قوم بنی اسرائیل در برابر گوساله طلایی دف می‌نواختند. آنچنان که از کتاب‌های موسیقی و نوشته‌‌های اهل هنر و اشعار شاعران بر می‌آید، در دوره‌ای که اسلام وارد ایران شد، از این ساز در مجالس عیش و طرب و هم‌چنین محافل اهل ذوق و عرفان برای خواندن اشعار و ترانه ها استفاده میشده است .

در دوران قبل از اسلام نیز در موسیقی ایرانی و کردی از آن استفاده میشده که هم اینک می‌توان ردپای این ساز را در موسیقی کردی پیدا نمود. بر طبق روایات بسیاری، ساز دف همواره در مراسم جشن نوروز در دوران هخامنشیان و ساسانیان نواخته میشده.

 

اجزای اصلی ساز دف:

ساز دف شامل ۵ جزء اصلی می‌باشد که عبارت است از:

آموزش گیتار آموزش تنبک آموزش دف آموزش بیت باکس

 

کمانه (قاب):

شاکله و اسکلت اصلی دف را قاب دف می گویند که از جنس چوب بوده و پوست روی آن سوار می‌شود.

شستی:

فرو رفتگی روی ساز را گویند که برای گرفتن و کنترل ساز استفاده می‌شود.

پوست:

پوست جزئي از ساز می‌باشد که عمل نواختن ساز بر روی آن انجام می‌شود. عمدتا از پوست گوسفند، بز و آهو استفاده می‌شود اما امروزه از پوست های پلاستیکی (طلق) نیز در صنعت ساخت دف استفاده می‌شود که دوام بالاتری در مقابل رطوبت دارند.

زنجیر (حلقه):

به حلقه های پیوسته ای که با فاصله یک سانتی‌متر از هم دور تا دور کمانه نصب می‌شوند، حلقه می‌گویند که بیشتر برای نت‌های تزئینی و شورانگیز نمودن هر چه بیشتر ریتم از آن‌ها استفاده می‌شود.

 

 

انواع ساز دف:

 

۱- دف کوکی:

در این نوع دف چوب استفاده شده در کمانه از جنس چوب آیوس آفریقایی می‌باشد که این نوع چوب قابلیت کشسانی بسیار مناسبی را به ساز می دهد و هم چنین از مزایای دیگر این چوب مقاوت بالا و سبکی آن می‌باشد و هم چنین برای نوازندگان امکان کوک این ساز را فراهم می‌کند.

 

آموزش گیتار آموزش تنبک آموزش دف آموزش بیت باکس

 

۲- دف خورشیدی:

قابلیت ویژه این ساز، پوست مصنوعی آن می‌باشد که کیفیت بسیار بالایی داشته که در برابر عوامل محیطی همچون رطوبت و تغییر دما بسیار مقاوم است؛ همین عامل سبب حفظ کوک ساز و عدم افت کیفیت صوتی آن می‌شود. همچنین حلقه‌های این ساز بسیار مرغوب است و با دقت خاصی به هم متصل شده‌اند تا خروجی صوتی دلنشینی داشته باشد.

 

آموزش گیتار آموزش تنبک آموزش دف آموزش بیت باکس

 

۳- دف کیوان ۴/۳:

این نوع دف برای هنرجویان نوجوان بسیار توصیه می‌شود چرا که دارای شستی بسیار عمیق برای راحتی هر چه بیشتر نوازنده بوده و ساز بسیار سبکی است. این ساز می‌تواند به مدت ۴ سال به شکل عالی به نوازنده خود خدمت رسانی کند.

 

آموزش گیتار آموزش تنبک آموزش دف آموزش بیت باکس

 

۴- دف رکوردینگ:

جزو حرفه ای ترین مدل های ساز دف می‌باشد که یک نوازنده می‌تواند برای ضبط استودیویی و یا اجراهای کنسرت و تکنوازی از آن استفاده نماید.

 

آموزش گیتار آموزش تنبک آموزش دف آموزش بیت باکس

 

مقام های دف:

به ریتم های مشهوری گفته می‌شود که در طی تاریخ به صورت سینه به سینه و شفاهی نقل شده است.

مقام های مشهور دف عبارت اند از:

دائم: این مقام ریتم دوچهارم دارد.

حی الله الله

حی الله: این مقام ریتم چهارچهارم دارد.

غوثی

ذکر دوم

حی یا هو

هلگرتن

حی یا قیوم

سقزی: این مقام ریتم شش هشتم دارد.

گریان (به کردی: گه‌ڕیان) به معنی چرخیدن. نام نوعی رقص و نیز یکی از مقامات تنبورست. این مقام لنگ دارای ریتم هفت هشتم است.

 

برترین برند‌های ساز دف:

بهترین مارک دف برای هنرجویان مبتدی:

برند حبیبی (دف الیت، خورشیدی و سفید)، برند ماهور (دف الیت، خورشیدی و طرح پوست) و برند نغمه (دف خورشیدی)

بهترین مارک دف برای هنرجویان متوسطه:

برند حبیبی (دف سفید طلقی)، برند محمد فواد (دف پوستی) و برند پادوک (دف پوستی)

بهترین مارک دف برای هنرجویان حرفه‌ای:

برند حیدر محمدی (دف پوستی)، برند هاپا (دف کوکی)، برند ناژوان (برای افرادی که صدای بم می پسندند) و دف های مرغوب برند حبیبی و ماهور.

 

برترین نوازندگان دف:

بیژن کامکار

مسعود حبیبی

هژار زهاوی

پیام عزیزی

حسین رضایی‌نیا

هانا کامکار

محسن کثیرالسفر

پیروز ارجمند تاج‌الدینی

بهنام سامانی

محمدصادق اسحاقی گرجی

حریر شریعت‌زاده

همایون نصیری

مجید خلج و..

 

گردآوری شده توسط: مهدی علیزاده

 

آموزش ساز دف (جلسه اول رایگان)

 

 

 

 

adminjavad

مطالب مرتبط

1 دیدگاه برای آشنایی کامل با ساز دف

    بهنام جعفری :

    ممنون خیلی کمکم کرد

نظر: